ന്യൂഡൽഹി : നേപ്പാൾ, ബംഗ്ലാദേശ്, ശ്രീലങ്ക എന്നിവിടങ്ങളിൽ അടുത്തിടെ നടന്ന സർക്കാർ വിരുദ്ധ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുമായി ലഡാക്കിലെ പ്രതിഷേധങ്ങളെ രാഷ്ടീയ നിരീക്ഷകർ താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു. ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങളെല്ലാം ‘ജെൻ Z’ (Gen Z) എന്നറിയപ്പെടുന്ന യുവതലമുറയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്നവയാണ്.
സോഷ്യൽ മീഡിയ പോലുള്ള ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലൂടെയാണ് ഇവർ സംഘടിച്ചത്. ലഡാക്കിലെ പ്രക്ഷോഭത്തെയും അതിൻ്റെ നേതൃസ്ഥാനത്തുള്ള സോനം വാങ്ചുക് ഒരു “ജെൻ Z വിപ്ലവം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ശ്രീലങ്കയിലെ പ്രക്ഷോഭം സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയെ തുടർന്നായിരുന്നുവെങ്കിൽ, ബംഗ്ലാദേശിൽ സർക്കാർ ജോലികളിലെ ക്വാട്ടാ സമ്പ്രദായത്തിനെതിരെയായിരുന്നു പ്രതിഷേധം.
നേപ്പാളിൽ സോഷ്യൽ മീഡിയ നിരോധനമാണ് പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് പെട്ടെന്നുള്ള കാരണമായതെങ്കിലും, അഴിമതി, സ്വജനപക്ഷപാതം, ഉയർന്ന തൊഴിലില്ലായ്മ എന്നിവയായിരുന്നു യഥാർത്ഥ കാരണങ്ങൾ.
ലഡാക്കിൽ, സംസ്ഥാന പദവിയും തൊഴിലില്ലായ്മയും ജനാധിപത്യ പ്രാതിനിധ്യമില്ലായ്മയുമാണ് പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് പിന്നിലെ പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ.
ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് പൊതുവായ ചില ഘടകങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, ലഡാക്കിലെ സാഹചര്യം തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. ലഡാക്കിലെ പ്രതിഷേധം ഒരു കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിന്റെ സംസ്ഥാന പദവി, ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്.
അതേസമയം, നേപ്പാൾ, ബംഗ്ലാദേശ്, ശ്രീലങ്ക എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ അതത് രാജ്യങ്ങളിലെ ഭരണകൂടങ്ങൾക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളായിരുന്നു.
ടിബറ്റിലെ പ്രക്ഷോഭം ലഡാക്കിലെ പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമുള്ളതല്ല. ടിബറ്റൻ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ചൈന ഭരണത്തിനെതിരായ രാഷ്ട്രീയവും മതപരവുമായ പോരാട്ടമായിരുന്നു.
1959-ൽ ടിബറ്റിൽ നടന്ന പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ദലൈലാമയ്ക്ക് ഇന്ത്യയിൽ അഭയം തേടേണ്ടി വന്ന ചരിത്രപരമായ സംഭവമായിരുന്നു. അത് ഒരു ഭരണകൂട മാറ്റത്തിനോ സംസ്ഥാന പദവിക്ക് വേണ്ടിയോ ഉള്ള സമരമായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ, ലഡാക്ക് പ്രക്ഷോഭങ്ങളെ ടിബറ്റിലെ പ്രക്ഷോഭവുമായി മാതൃകയിൽ താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത് ഉചിതമല്ല.
ലഡാക്കിലെ പ്രതിഷേധത്തിന് പിന്നിൽ ഗൂഢാലോചനയുണ്ടെന്ന വാദം ശക്തമാണ്. ലഡാക്ക് ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ കവിന്ദർ ഗുപ്ത ഈ വാദത്തെ പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്.
അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “ജനാധിപത്യത്തിൽ പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശമുണ്ട്, പക്ഷേ അത് സമാധാനപരമായിരിക്കണം. കഴിഞ്ഞ രണ്ട് ദിവസമായി ആളുകളെ പ്രകോപിപ്പിക്കാൻ ശ്രമങ്ങൾ നടന്നു. ഈ പ്രതിഷേധത്തെ ബംഗ്ലാദേശിലും നേപ്പാളിലുമുള്ള പ്രക്ഷോഭങ്ങളുമായി വരെ താരതമ്യം ചെയ്തു. ഇത് വ്യക്തമായ ഗൂഢാലോചനയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ക്രമസമാധാനം പാലിക്കാൻ പോലീസ് എത്തിയപ്പോൾ, സിആർപിഎഫ് വാഹനം കത്തിക്കുകയും ഡയറക്ടർ ജനറലിന്റെ വാഹനത്തിന് നേരെ കല്ലെറിയുകയും ചെയ്തു. സമയോചിതമായി തടഞ്ഞില്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ ലേ നഗരം മുഴുവൻ നശിക്കുമായിരുന്നു.”
ലഡാക്കിന് പുറത്തുനിന്നുള്ളവർക്ക് ഇതിൽ പങ്കുണ്ടോയെന്ന് അന്വേഷിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. എന്നിരുന്നാലും, സോനം വാങ്ചുക് ഈ വാദങ്ങളെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ഏതെങ്കിലും രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്കോ പുറത്തുനിന്നുള്ള ശക്തികൾക്കോ ഇതിൽ പങ്കില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു.
സോനം വാങ്ചുക്
തൊഴിലില്ലായ്മ, ജനാധിപത്യപരമായ അവകാശങ്ങൾ നിഷേധിക്കൽ എന്നിവയിൽ യുവജനങ്ങളുടെ രോഷം വർദ്ധിച്ചതാണ് അക്രമത്തിന് കാരണമെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ലഡാക്കിന് സംസ്ഥാന പദവി നൽകണമെന്നും ഭരണഘടനയുടെ ആറാം പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ട് ലേയിൽ നടന്ന പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ അക്രമാസക്തമായതിനെ തുടർന്ന് നാല് പേർ മരിച്ചിരുന്നു. എഴുപതിലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.
വിദ്യാർത്ഥികളും സുരക്ഷാ സേനയും തമ്മിലുണ്ടായ ഏറ്റുമുട്ടലിലാണ് ഈ അക്രമസംഭവങ്ങൾ അരങ്ങേറിയത്. പ്രക്ഷോഭകർ പോലീസ് വാഹനങ്ങൾക്ക് നേരെ കല്ലെറിയുകയും ബിജെപി ഓഫീസിനും സിആർപിഎഫ് വാഹനത്തിനും തീയിടുകയും ചെയ്തു.
സ്ഥിതിഗതികൾ നിയന്ത്രണ വിധേയമാക്കാൻ അധികൃതർ ലേയിൽ റാലികൾക്കും പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ സോനം വാങ്ചുക് കഴിഞ്ഞ 15 ദിവസമായി ഈ ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ച് നിരാഹാര സമരത്തിലായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആവശ്യങ്ങൾ സർക്കാർ പരിഗണിക്കാത്തതിനെ തുടർന്നാണ് ലഡാക്ക് യൂത്ത് വിംഗ് ഒരു ‘ബന്ദ്’ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും പ്രതിഷേധം സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തത്.
സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധം അക്രമാസക്തമായി മാറിയതിനെ തുടർന്ന് വാങ്ചുക് നിരാഹാര സമരം അവസാനിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
“ഇത് ലഡാക്കിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ദുഃഖകരമായ ദിവസമാണ്. കഴിഞ്ഞ അഞ്ച് വർഷമായി ഞങ്ങൾ സമാധാനപരമായ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെയാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്. ഇന്ന് ഞങ്ങളുടെ സമാധാന സന്ദേശം പരാജയപ്പെട്ടതായി ഞാൻ കാണുന്നു. ഇവിടെ അക്രമവും വെടിവെപ്പും തീവെപ്പുമുണ്ട്. ലഡാക്കിലെ യുവജനങ്ങളോട് ഇത് അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ നിരാഹാര സമരവും പ്രതിഷേധവും അവസാനിപ്പിക്കുകയാണ്,” വാങ്ചുക് പറഞ്ഞു.
2019-ൽ ആർട്ടിക്കിൾ 370, 35A എന്നിവ റദ്ദാക്കി ജമ്മു കശ്മീരിനെയും ലഡാക്കിനെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളാക്കി മാറ്റിയിരുന്നു. അന്ന് സാഹചര്യം സാധാരണ നിലയിലാകുമ്പോൾ പൂർണ്ണ സംസ്ഥാന പദവി തിരികെ നൽകുമെന്ന് സർക്കാർ ഉറപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ വാഗ്ദാനം പാലിക്കപ്പെടാത്തതിലുള്ള ജനങ്ങളുടെ അതൃപ്തിയാണ് ഇപ്പോഴത്തെ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് കാരണം.
ലഡാക്കിലെ ആവശ്യങ്ങളോട് സർക്കാർ അനുകൂലമായി പ്രതികരിക്കാൻ സാധ്യതയില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയതിനെ തുടർന്ന് ചൊവ്വാഴ്ച വാങ്ചുക്കിന്റെ അനുയായികൾ ലേയിലെ ഹിൽ കൗൺസിൽ ഓഫീസിനു മുന്നിൽ പ്രതിഷേധിക്കാൻ ആസൂത്രണം ചെയ്തു. ഈ പ്രതിഷേധത്തിന് ആഹ്വാനം ചെയ്തത് സോഷ്യൽ മീഡിയ വഴിയാണ്.
ബുധനാഴ്ച രാവിലെ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഹിൽ കൗൺസിൽ ഓഫീസിനു പുറത്ത് തടിച്ചുകൂടി. പോലീസ് ബാരിക്കേഡുകൾ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നെങ്കിലും പ്രതിഷേധക്കാരും പോലീസും തമ്മിൽ വാക്കുതർക്കം ഉണ്ടാവുകയും അത് പിന്നീട് സംഘർഷത്തിലേക്ക് വഴിമാറുകയും ചെയ്തു.
പോലീസ് കണ്ണീർവാതകം പ്രയോഗിച്ച് ജനക്കൂട്ടത്തെ പിരിച്ചുവിടാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ രോഷാകുലരായ പ്രതിഷേധക്കാർ ഒരു പോലീസ് വാഹനം കത്തിച്ചു. ബിജെപി ഓഫീസിൽ കയറി തീയിടുകയും ചെയ്തു. കല്ലേറിൽ നിരവധി പേർക്ക് പരിക്കേറ്റതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
