ഡെങ്കിപ്പനി പ്രതിരോധം: പ്രവചന സംവിധാനം തയാറാവുന്നു

കൊച്ചി : സംസ്ഥാനത്ത് വ്യാപകമായി പടർന്നുപിടിക്കുന്ന ഡെങ്കിപ്പനി പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പുതിയൊരു ദിശാബോധവും കൃത്യതയും നൽകാൻ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് വൈറോളജി (ഐ.എ.വി) വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അത്യാധുനിക മുൻകൂട്ടി മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനം സജ്ജമാകുന്നു.

തുലാവർഷം കനക്കുന്നതോടെ മഴയും വെയിലും മാറിമാറി വരുന്ന കാലാവസ്ഥ കൊതുകുപെരുകലിന് തികച്ചും അനുകൂലമായ സാഹചര്യമൊരുക്കുന്ന വേളയിലാണ് പൊതുജനാരോഗ്യ മേഖലയ്ക്ക് ആശ്വാസകരമായ ഈ നേട്ടം കൈവരുന്നത്.

ഈ വർഷം ഇതുവരെ സംസ്ഥാനത്ത് 12,355 സ്ഥിരീകരിച്ച ഡെങ്കി കേസുകളും 44 മരണങ്ങളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ഒക്ടോബർ മാസത്തിലെ ആദ്യ 16 ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രം 751 കേസുകളും ഒരു മരണവും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് എന്നത് സ്ഥിതിഗതികളുടെ തീവ്രത വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഈയൊരു പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ജില്ലകൾ തിരിച്ചുള്ള ഡെങ്കി വ്യാപന സാധ്യത വളരെ മുൻകൂട്ടി പ്രവചിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഡെങ്കി ഏർലി വാണിംഗ് സിസ്റ്റം എന്ന ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇൻ്റലിജൻസ് മാതൃകയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ സംവിധാനം വലിയ പ്രതീക്ഷയാകുന്നത്.

ഹൈടെക് മെഷീൻ ലേണിംഗ് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ സംവിധാനം കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളും മുൻകാല രോഗവ്യാപന കണക്കുകളും സമഗ്രമായി വിശകലനം ചെയ്താണ് പ്രവചനങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നത്.

രോഗബാധ കുതിച്ചുയരുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് തന്നെ പ്രതിരോധ ഇടപെടലുകൾ ശക്തമാക്കാനും കൊതുകുനശീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൂടുതൽ ഊർജ്ജിതമാക്കാനും ഇത് ആരോഗ്യ അധികൃതരെ സഹായിക്കും. മുൻകാലങ്ങളിൽ രോഗവ്യാപനം അതിരൂക്ഷമായ ശേഷമായിരുന്നു ആരോഗ്യവകുപ്പും തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളും നിയന്ത്രണ നടപടികളിലേക്ക് കടന്നിരുന്നത്.

എന്നാൽ പുതിയ സംവിധാനം വരുന്നതോടെ മുൻകൂട്ടി ലഭിക്കുന്ന കൃത്യമായ വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രാദേശികമായി പ്രതിരോധ കവചമൊരുക്കാൻ അധികൃതർക്ക് സാധിക്കും.

തിരുവനന്തപുരത്തെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് വൈറോളജിയിലെ വൈറസ് ജീനോമിക്സ്, ബയോഇൻഫോർമാറ്റിക്സ് ആന്റ് സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് വിഭാഗം ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഡോ. അഭിനന്ദ് സി.എസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വിദഗ്ധ സംഘമാണ് ഈ സംവിധാനം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

സംസ്ഥാന ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വകുപ്പിന് കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് ഐ.എ.വി. ഡാറ്റാ സയൻസും മെഷീൻ ലേണിംഗ് സാങ്കേതികവിദ്യയും പൊതുജനാരോഗ്യ മേഖലയിലെ വെല്ലുവിളികൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഈ ഗവേഷണ സ്ഥാപനം വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിർണ്ണായകമാണ്.

ആരോഗ്യ വകുപ്പ് ശേഖരിക്കുന്ന രോഗ സർവൈലൻസ് കണക്കുകളും കേന്ദ്ര കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ് ലഭ്യമാക്കുന്ന വിവരങ്ങളും കോർത്തിണക്കിയാണ് പ്രവചന മാതൃക പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. മഴയുടെ അളവ്, താപനില, അന്തരീക്ഷ ഈർപ്പം, വായുസഞ്ചാരം, മുൻകാലങ്ങളിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട കേസുകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൽ അവലോകനം ചെയ്യുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ.

2020 മാർച്ച് മുതൽ 2026 ഫെബ്രുവരി വരെയുള്ള ആറുവർഷത്തെ പ്രതിദിന ഡാറ്റ വിശദമായി പരിശോധിച്ചാണ് ഈ ഗണിതശാസ്ത്ര മാതൃക തയ്യാറാക്കിയിട്ടുള്ളത്. ഇതിലൂടെ കാലാവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ച് ഡെങ്കിപ്പനി ബാധ ഏതുവിധത്തിലാണ് വർദ്ധിക്കുന്നത് എന്നതിന്‍റെ കൃത്യമായ പാറ്റേൺ കണ്ടെത്താൻ ഗവേഷകർക്ക് സാധിച്ചു.

മുഴുവൻ ജില്ലകളിലേക്കും മുന്നറിയിപ്പുകൾ നൽകാൻ ഈ സിസ്റ്റത്തിന് കഴിയും. രോഗ സാധ്യത എത്രത്തോളം ഉണ്ടെന്ന് വരാനിരിക്കുന്ന ആഴ്ചകളിലേക്ക് കൃത്യമായി കണക്കാക്കാൻ ഇതിലൂടെ സാധിക്കുന്നു. കുറഞ്ഞ അപകടസാധ്യത, ഇടത്തരം, ഉയർന്ന അപകടസാധ്യത, വളരെ ഉയർന്ന അപകടസാധ്യത എന്നിങ്ങനെ നാല് ഘട്ടങ്ങളായാണ് അപകടസാധ്യതയെ തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധയും അടിയന്തര ഇടപെടലും ആവശ്യമായ പ്രദേശങ്ങളെ എളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകരെ സഹായിക്കുന്നു.

എഡിസ് കൊതുകുകളുടെ പ്രജനനത്തിനും ജീവൻ നിലനിർത്തുന്നതിനും മഴയും താപനിലയും അന്തരീക്ഷ ഈർപ്പവും വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും കാലാവസ്ഥ മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി രോഗവ്യാപനം പൂർണ്ണമായും വിലയിരുത്താൻ സാധിക്കില്ല. അതിനാലാണ് കാലാവസ്ഥാ വിവരങ്ങൾക്കൊപ്പം പുതിയ കേസുകളുടെ കണക്കുകളും സമന്വയിപ്പിച്ച് വിശകലനം നടത്തുന്നത്.

പ്രവചിക്കപ്പെട്ട കേസുകളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വ്യാപനം വ്യക്തമാക്കുന്നതിന് മാപ്പുകളും ഇതിന്‍റെ ഭാഗമായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. സാധ്യതയുള്ള ഹോട്ട്സ്പോട്ടുകൾ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ കണ്ടെത്താനും വിവിധ ജില്ലകളിലെ അപകടസാധ്യത തമ്മിൽ താരതമ്യം ചെയ്യാനും ഈ മാപ്പ് സഹായിക്കും.

ഈ സാങ്കേതിക മാതൃക പ്രാഥമിക പരിശോധനകളിൽ വലിയ വിജയമാണെന്ന് തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ടെന്ന് അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. 2026 മാർച്ച് മുതൽ ജൂലൈ വരെയുള്ള ആരോഗ്യ വകുപ്പിന്‍റെ കണക്കുകളുമായി ഒത്തുനോക്കിയപ്പോൾ പ്രവചിക്കപ്പെട്ട ട്രെൻഡുകളും യഥാർത്ഥത്തിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട രോഗികളുടെ എണ്ണവും തമ്മിൽ കൃത്യമായ പരസ്പരബന്ധം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

നവംബർ 1 മുതൽ 7 വരെയുള്ള കാലയളവിലെയും, തുടർന്ന് 2027 ജനുവരി 16 വരെയുള്ള മാസങ്ങളിലെയും ഡെങ്കിപ്പനി സാധ്യതകൾ മുൻകൂട്ടി കാണാൻ ഈ രീതി ഇതിനകം തന്നെ സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും വിവിധ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളിലും രോഗവ്യാപനത്തിൻ്റെ വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളിലും സിസ്റ്റത്തിൻ്റെ വിശ്വാസ്യത കൂടുതൽ ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി കൂടുതൽ പരിശോധനകളും പരീക്ഷണങ്ങളും തുടരേണ്ടതുണ്ടെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

ഈ പ്രവചനങ്ങൾ നിലവിലുള്ള രോഗ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് പകരമാവില്ലെന്നും മറിച്ച് അവയെ ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള ഒരു അനുബന്ധ ഉപകരണം മാത്രമാണെന്നുമാണ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് വൈറോളജി വ്യക്തമാക്കുന്നത്. പ്രവചനത്തോടൊപ്പം ആരോഗ്യവകുപ്പിന്‍റെ ഫീൽഡ് തല നിരീക്ഷണവും വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തലുകളും ഒത്തുചേരുമ്പോൾ മാത്രമേ പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർണ്ണ ഫലം കാണുകയുള്ളൂ.

പ്രവചനങ്ങളെ വെറും ഔദ്യോഗിക രോഗി എണ്ണമായി കണക്കാക്കരുത് എന്നും, ലഭ്യമാകുന്ന ഡാറ്റയുടെ ഗുണനിലവാരം, റിപ്പോർട്ടിംഗിലെ കാലതാമസം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ പ്രവചനത്തിൽ നേരിയ വ്യതിയാനങ്ങൾ വരുത്തിയേക്കാം എന്നും അധികൃതർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ലഭ്യമായ പരിമിതമായ ആരോഗ്യ വിഭവങ്ങളും സംവിധാനങ്ങളും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭീഷണിയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ കാര്യക്ഷമമായി ഉപയോഗിക്കാൻ ഈ മുന്നറിയിപ്പുകൾ വഴി സാധിക്കും.

അതേസമയം, വരാനിരിക്കുന്ന പതിറ്റാണ്ടുകളിൽ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം കടുക്കുന്നതോടെ കേരളത്തിൽ ഡെങ്കിപ്പനി കേസുകൾ ഭയാനകമായി ഉയർന്നേക്കാമെന്ന് അടുത്തിടെ പുറത്തുവന്ന പഠനങ്ങൾ താക്കീത് നൽകുന്നുണ്ട്. ഈ നൂറ്റാണ്ടിന്‍റെ അവസാനത്തോടെ രോഗബാധയിൽ 113 ശതമാനം വരെ വർദ്ധനവുണ്ടായേക്കാമെന്നാണ് ഗവേഷകർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നത്.

2006 മുതൽ 2019 വരെയുള്ള 14 വർഷത്തെ വിവരങ്ങൾ അപഗ്രഥിച്ച് ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ട്രോപ്പിക്കൽ മീറ്റിയോറോളജി, ഐ.സി.എം.ആർ, ആരോഗ്യ സർവ്വകലാശാലയുടെ സ്കൂൾ ഓഫ് പബ്ലിക് ഹെൽത്ത് എന്നിവയിലെ വിദഗ്ധർ സംയുക്തമായാണ് ഈ പഠനം നടത്തിയത്. 2021 മുതൽ 2040 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ തന്നെ രോഗബാധയിൽ 16 മുതൽ 20 ശതമാനം വരെ വർദ്ധന രേഖപ്പെടുത്താൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് ഇതിലെ കണ്ടെത്തലുകൾ.

കേരളത്തിന്‍റെ സവിശേഷമായ ഭൂപ്രകൃതിയും കാലാവസ്ഥയും കൊതുകുപെരുകലിന് എന്നും അനുയോജ്യമായ സാഹചര്യമാണ് ഒരുക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ തുലാവർഷങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം, ഉയർന്ന അന്തരീക്ഷ ഈർപ്പം, പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്‍റെ സാമീപ്യം, അറബിക്കടലിനോട് ചേർന്നുള്ള സ്ഥാനം എന്നിവ വർഷത്തിലുടനീളം രോഗവ്യാപനത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്നു.

കടുത്ത വേനലിലെ താപനിലയും എൽ നിനോ പ്രതിഭാസവും രോഗവ്യാപന തോതിനെ പരോക്ഷമായി സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. വരുംനാളുകളിൽ കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനങ്ങളെക്കൂടി ആരോഗ്യരംഗത്തെ നിരീക്ഷണങ്ങളുമായി സമന്വയിപ്പിച്ചാൽ മാത്രമേ മഹാമാരികളെ കാര്യക്ഷമമായി പ്രതിരോധിക്കാൻ സാധിക്കൂ എന്ന വസ്തുതയിലേക്കാണ് ഈ പഠനങ്ങളും പുതിയ കണ്ടുപിടുത്തവും വിരൽചൂണ്ടുന്നത്.