ലാ പാസ്: ഏകദേശം രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടോളം ബൊളീവിയ ഭരിച്ച ഇടതുപക്ഷത്തിൻ്റെ ആധിപത്യത്തിന് വിരാമമായി. ഇനി വലതുപക്ഷ സഖ്യം രാജ്യം ഭരിക്കും.
പ്രസിഡൻഷ്യൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ക്രിസ്ത്യൻ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥിയായ റോഡ്രിഗോ പാസ് പെരേര വിജയിച്ചു. മുൻ പ്രസിഡന്റ് ഇവോ മൊറാലസ് സ്ഥാപിച്ച മൂവ്മെന്റ് ടുവേർഡ് സോഷ്യലിസം (മാസ്) എന്ന പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മോശം പ്രകടനമാണിത്.അവർക്ക് 3% വോട്ടുകൾ മാത്രമേ നേടാനായുള്ളൂ.
തെക്കേ അമേരിക്കയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു രാജ്യമായ ബൊളീവിയയുടെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രം സ്ഥിരതയില്ലാത്ത ഭരണകൂടങ്ങൾക്കും അധികാര അട്ടിമറികൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ്. ഏകദേശം 1.14 കോടി ജനസംഖ്യയുള്ള രാജ്യത്ത് ക്രിസ്തുമത വിശ്വാസികൾക്കാണ് ഭൂരിപക്ഷം.ഇതിൽ വലിയൊരു ഭാഗം റോമൻ കാത്തലിക് വിശ്വാസികളാണ്
2006-ൽ ഇവോ മൊറാലസിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മാസ് പാർട്ടി അധികാരത്തിൽ വന്നത് ഒരു വഴിത്തിരിവായി. ആദ്യത്തെ തദ്ദേശീയ പ്രസിഡണ്ടായ മൊറാലസ്, പ്രകൃതിവാതക വ്യവസായത്തിന്റെ ദേശീയവൽക്കരണം പോലുള്ള വിപ്ലവകരമായ സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങളിലൂടെ രാജ്യത്തെ ദാരിദ്ര്യം കുറയ്ക്കുകയും സാമ്പത്തിക വളർച്ച ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു.
ഈ കാലഘട്ടം ‘സോഷ്യലിസ്റ്റ് യുഗം’ എന്നറിയപ്പെട്ടു. 2009-ൽ പുതിയ ഭരണഘടന അംഗീകരിച്ച് രാജ്യത്തിൻ്റെ പേര് പ്ലൂരിനാഷണൽ സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ബൊളീവിയ എന്നാക്കി മാറ്റി. എങ്കിലും, മൊറാലസിൻ്റെ തുടർച്ചയായ ഭരണാധികാരം ഉറപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഭരണഘടന ഭേദഗതി ചെയ്ത് ഭരണകാലം നീട്ടാനുള്ള നീക്കങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധികൾക്ക് കാരണമായി. 2019-ലെ തർക്കവിഷയമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രാജി വെച്ച് രാജ്യം വിട്ടു.
പിന്നീട്, 2020-ൽ മാസ് പാർട്ടി വീണ്ടും അധികാരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ ലൂയിസ് ആഴ്സ് പ്രസിഡന്റായി. എന്നാൽ, മൊറാലസും ആഴ്സും തമ്മിലുള്ള കടുത്ത വിഭാഗീയത പാർട്ടിയെ ശിഥിലമാക്കി. ഉയർന്ന പണപ്പെരുപ്പം, ഡോളർ ക്ഷാമം, ഇന്ധന ദൗർലഭ്യം എന്നിവ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ അതൃപ്തി വളർത്തി. ഇതിൻ്റെയെല്ലാം ഫലമാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മാസ് പാർട്ടിക്ക് ഉണ്ടായ ദയനീയ പരാജയം.
പുതിയ പ്രസിഡന്റ് പാസ് പെരേര കൂടുതൽ മിതവാദപരമായ, ഘട്ടംഘട്ടമായുള്ള സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഇന്ധന സബ്സിഡികൾ ക്രമേണ ഒഴിവാക്കുമെന്നും സാമൂഹിക സുരക്ഷാ പദ്ധതികൾ നിലനിർത്തുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അന്താരാഷ്ട്ര നാണയ നിധി യുടെ സഹായം സ്വീകരിക്കുന്നതിനോട് അദ്ദേഹത്തിന് താത്പര്യമില്ല.
എന്നാൽ ഡോളർ ക്ഷാമം, ഇന്ധന ഇറക്കുമതിയെ ആശ്രയിക്കുന്നത്, ഉയർന്ന പണപ്പെരുപ്പം, വൻതോതിലുള്ള പൊതു കടം എന്നിവ രാജ്യത്തെ ഗുരുതരമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. സബ്സിഡികൾ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുന്നത് ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് കാരണമായേക്കാം.
പാസ് പെരേരയുടെ പാർട്ടിക്ക് കോൺഗ്രസിൽ ഭൂരിപക്ഷമില്ല. അതിനാൽ നിയമങ്ങളും പരിഷ്കാരങ്ങളും പാസാക്കിയെടുക്കാൻ മറ്റ് പാർട്ടികളുമായി സഹകരിക്കേണ്ടിവരും.
തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തോറ്റെങ്കിലും, മുൻ പ്രസിഡന്റ് മൊറാലസിന് ഇപ്പോഴും കൊക്ക കർഷകർക്കിടയിലും മറ്റ് സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കിടയിലും വലിയ സ്വാധീനമുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി ഭരണത്തിന് വെല്ലുവിളിയായേക്കാം.
പാസ് പെരേരയുടെ വിജയം ബൊളീവിയയുടെ വിദേശ നയത്തിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്. മുൻ സർക്കാരുകൾ ചൈന, റഷ്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുമായി കൂടുതൽ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, പുതിയ സർക്കാർ ജനാധിപത്യ രാജ്യങ്ങളുമായി കൂടുതൽ അടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചേക്കാം.
ഈ അധികാരം മാറ്റം ബൊളീവിയയുടെ സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ മേഖലകളിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തും. പുതിയ ഭരണകൂടം രാജ്യത്തെ എങ്ങനെ പ്രതിസന്ധിയിൽ നിന്ന് കരകയറ്റുമെന്നും, മൊറാലസിൻ്റെ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാരമ്പര്യത്തെ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുമെന്നും കാത്തിരുന്ന് കാണേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.
——————
